zk-SNARK Nedir?
Diğer adları: zkSNARK, SNARK, Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge
Kısaca
zk-SNARK (Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge), bir ifadenin doğru olduğunu ek bilgi açığa çıkarmadan, tek mesajlık ve çok kısa bir kanıtla gösteren sıfır bilgi kanıtı türüdür; Zcash ve birçok ZK-Rollup'ta kullanılır.
Adındaki her kelime bir özelliği anlatır. Sıfır bilgi (zero-knowledge), doğrulayıcının ifadenin doğruluğu dışında hiçbir şey öğrenmemesi; kısa (succinct), kanıtın boyutunun ve doğrulama süresinin, kanıtlanan hesaplama ne kadar büyük olursa olsun küçük kalması; etkileşimsiz (non-interactive) ise kanıtlayıcı ile doğrulayıcı arasında karşılıklı mesajlaşma gerekmeden tek bir kanıtın yeterli olması anlamına gelir. Bu özellikler, kanıtın bir akıllı sözleşme tarafından düşük maliyetle doğrulanmasını mümkün kılar.
zk-SNARK'ların blockchain'deki ilk büyük uygulaması, 2016'da başlayan Zcash'tir; gönderen, alıcı ve tutar gizli kalırken işlemin geçerli olduğu kanıtlanır. Bugün ZK-Rollup'lar, gizlilik protokolleri ve kimlik çözümleri de SNARK tabanlı kanıt sistemleri kullanır. Groth16 ve PLONK bu ailenin yaygın kanıt sistemleridir.
Pek çok zk-SNARK sistemi güvenilir kurulum (trusted setup) adı verilen bir başlangıç töreni gerektirir. Bu törende üretilen gizli değerler yok edilmezse sahte kanıt üretmek mümkün olabilir; bu nedenle çok sayıda katılımcının yer aldığı ve en az birinin dürüst olmasının yettiği törenler düzenlenir. Ayrıca yaygın SNARK'ların çoğu eliptik eğri kriptografisine dayandığından gelecekteki kuantum bilgisayarlara karşı dayanıklı kabul edilmez.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.