Gizli İşlemler (Confidential Transactions) Nedir?
Diğer adları: Confidential Transactions, CT, Gizli tutarlı işlemler
Kısaca
Gizli işlemler (confidential transactions), bir blockchain işlemindeki transfer tutarlarını herkese açık defterde gizlerken, ağın girdi ve çıktı toplamlarının eşit olduğunu ve yoktan para yaratılmadığını yine de doğrulayabilmesini sağlayan kriptografik tekniktir.
Bitcoin gibi şeffaf blockchain'lerde her işlemin tutarı açıkça görünür. Gizli işlemler, tutarı doğrudan yazmak yerine Pedersen taahhüdü (Pedersen commitment) adı verilen kriptografik bir değerle gizler. Bu taahhütler toplanabilir olduğu için düğümler, gerçek rakamları bilmeden girdilerin toplamının çıktıların ve işlem ücretinin toplamına eşit olduğunu kontrol edebilir.
Bu yöntem tek başına, negatif tutar kullanılarak gizlice para yaratılmasına açık olurdu. Bunu önlemek için her çıktıya, tutarın belirli bir aralıkta ve negatif olmadığını kanıtlayan bir aralık kanıtı (range proof) eklenir. İlk tasarımlarda bu kanıtlar oldukça büyüktü; Bulletproofs gibi sonraki gelişmeler kanıt boyutunu önemli ölçüde küçülttü.
Kavram, Bitcoin geliştiricisi Gregory Maxwell tarafından geliştirilmiştir. Blockstream'in Liquid ağında, Monero'da (RingCT kapsamında), MimbleWimble tabanlı Grin'de ve Litecoin'in MWEB uzantısında kullanılır. Gizli işlemlerin dezavantajı, işlemlerin daha fazla yer kaplaması ve doğrulamanın daha fazla hesaplama gerektirmesidir; ayrıca gönderen ve alıcı adreslerini kendi başına gizlemez.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
