Pakistan ordusu gece saatlerinde Kabil çevresindeki hedeflere hava saldırısı düzenledi. Gerilim sert biçimde tırmandı. İslamabad’daki savunma bakanı yaşananları “açık savaş” olarak niteledi. Kabil yönetimi can kaybı olduğunu açıkladı ve misilleme sözü verdi. Tartışmalı sınır hatlarında topçu atışları da sıklaştı.
Piyasalar İlk Tepkiyi Hızlı Verdi
Rusya, İran ve Birleşmiş Milletler dahil birçok aktör itidal çağrısı yaptı. Nükleer silaha sahip Pakistan ile Taliban yönetimindeki Afganistan arasında uzayan bir çatışma Güney Asya’daki ekonomik kırılganlığı artırma riski taşıdı. Risk iştahı zayıfladı. Petrol sınırlı yükseldi. Kripto para piyasası ise hafif eksiye kaydı.
Yazının hazırlandığı sırada Bitcoin yaklaşık 67.600 dolar seviyesinde işlem görüyordu. Günlük kayıp yüzde 1’e yaklaştı. Ethereum 2.030 dolar çevresinde tutundu. XRP 1,41 dolar civarında el değiştirdi. Toplam kripto para piyasası değeri 2,3 trilyon dolar bandında kaldı. Tablo tedirgin kalma duygusunu güçlendirdi.
Savaş Manşetlerinde Kripto Para Nasıl Davrandı?
Geçmiş örnekler çatışma başlıklarında kripto paraların çoğu kez “dijital altın” gibi değil riskli teknoloji hissesi gibi tepki verdiğini gösterdi. Rusya-Ukrayna savaşı başladığında Bitcoin ilk anda sert geriledi. Yatırımcılar dolar ve altına yöneldi. Orta Doğu’da 2023 ve 2024 dönemindeki ani gerilimlerde de büyük tokenlarda yüzde 5 ile yüzde 10 arası geri çekilmeler görüldü.
Pakistan-Afganistan hattındaki tırmanış benzer bir senaryo üretebilir. Gerilim büyürse kısa vadeli satış baskısı artabilir. Altcoin tarafı daha hızlı sarsılabilir. Parasal akış daralacağı için fiyat hareketliliğinin yükselme ihtimali var. Hafta sonuna girerken pozisyon azaltma eğilimi öne çıktı.
Çatışmada Kullanım Artışı Fiyatı Gölgeledi
Savaş dönemleri kripto para kullanımının başka bir yüzünü de görünür kıldı. Rusya-Ukrayna sürecinde Ukrayna kripto para bağışlarıyla ciddi kaynak topladı. Bazı Rus kullanıcılar sermaye kontrollerini aşmak için stablecoin tarafına yöneldi. Bankacılık kanalları tıkandığında fon aktarımı için kripto para rayları devreye girdi.
Afganistan’da Taliban sonrası bankacılık kısıtları derinleşti. Yardım kuruluşları dijital cüzdan denemeleri yaptı. Bölgedeki bazı yapıların sınır ötesi transferler için kripto para seçeneklerini araştırdığı da gündeme geldi. Çatışma uzarsa yerel bazda kripto para kullanımında artışın olması beklenebilir. Fiyatlar ise küresel risk algısına bağlı biçimde hareket edecek.