Vitalik Buterin’den Radikal Karar: Ethereum L2’nin Geleceği Tamamen Değişiyor
Vitalik Buterin, L1 ölçeklenmesi güç kazanınca L2’lerin eski “marka temelli sharding” vizyonunu gereksiz gördüğünü açıkladı.
Oluşturulma Tarihi:
Ethereum’un kurucusu Vitalik Buterin sosyal medyada Layer 2 (L2) dünyasına net bir yön çizdi. Ethereum’un Layer 1 (L1) ölçeklenmesi ve gas limitinin belirgin biçimde artmasıyla L2 tarafında yıllardır konuşulan “marka temelli sharding” fikrinin anlamını yitirdiğini söyledi. 3 Şubat 2026 tarihinde X üzerinden açıklama yapan Buterin’e göre L2’ler, yalnızca kapasite kovalamayı bırakıp farklı kabiliyetler sunan ürünlere dönüşmek zorunda kaldı. Aksi halde bazı ağlar müşteri odaklı regülasyon şartlarını karşılamak için “Stage 1-Aşama 1” seviyesinde uzun süre takılı kaldı.
L2 İçin Yeni Rota: Özellik Yarışı Başladı
Buterin, L2’lerin marka temelli sharding hedefini tam karşılamadığını vurguladı. Bu yüzden konumlandırma değişti. Ölçeklenme tek amaç olmaktan çıktı. Ekstra değer ana hedef haline geldi.
Öne çıkan başlıklar arasında gizlilik odaklı sanal makine, uygulamaya özel verimlilik, en yüksek ölçeklenebilirlik ve düşük gecikme yer aldı. Finans dışı tasarımlar da öne geçti. Sosyal/kimlik/AI odaklı kullanım senaryoları L2’lerin yeni vitrin alanı haline geldi. Yerleşik oracle gibi donanımlar da ayrıcalıklı özellik listesine eklendi.
En Az Stage 1: Mümkünse Tam Uyum
Buterin’in iyi uygulamalar listesi kısa ama sertti. Stage 1 standardı altına düşen L2’ler, pratikte köprüyle bağlanan bağımsız bir L1’e yaklaştı. Bu yüzden asgari güvenlik çıtası Stage 1 olarak işaretlendi.
Diğer hedef ise birlikte çalışabilirlik oldu. Ethereum ile entegrasyon arttıkça kullanıcıların aldığı korumalar daha anlaşılır hale geldi. Ayrıca “native rollup precompile” entegrasyonu, ZK-EVM doğrulaması üzerinden güvene dayanmayan çapraz zincir işlemleri ve senkron bileşenlik için kritik bir kapı olarak konumlandı. Native rollup precompile’ın, rollup’ların (özellikle ZK kanıtlarının) doğrulamasını Ethereum L1 içinde sözleşme yerine yerleşik bir fonksiyonla daha hızlı ve ucuz yapan altyapı parçası olduğunu belirtelim.
Haberde hata mı fark ettiniz? Bize bildirin · Editoryal ilkelerimiz
Yasal uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kripto paralar yüksek risk içerir; yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza dayanarak verin.
DeFi Ürün Stratejisti
Emre KaramanEmre Karaman, fintech ve Web3 kesişiminde ürünler geliştirme konusunda altı yılı aşkın deneyime sahiptir ve merkeziyetsiz kullanıcı deneyimi ile blockchain ürün stratejisi konusunda uzmanlaşmıştır. Odak alanları arasında merkeziyetsiz UX, Blockchain uygulamaları için ürün stratejisi ve cüzdanlar ile merkeziyetsiz uygulamalar için kullanıcı onboarding’i yer almaktadır. Çalışmalarında UX araştırması, ürün tasarımı ve prototipleme, kullanıcı testi, Web3 çözümleri için ürün-pazar uyumu analizi ve paydaş yönetimini birleştirmektedir. Şu anda merkeziyetsiz uygulamalar için UX ve ürün stratejisi konusunda uzmanlaşmış butik bir ürün geliştirme stüdyosu olan ChainCraft Labs’ta Kıdemli Web3 Ürün Stratejisti olarak çalışmaktadır. Emre’ye göre Web3’ün başarısı, merkeziyetsiz sistemleri günlük kullanıcılar için erişilebilir ve sezgisel hale getirmeye bağlıdır. Bu bakış açısı İstanbul’daki fintech pilotları için danışmanlık yaparken ve cüzdan ile merkeziyetsiz uygulama projeleri için düzenlediği ürün ve UX atölyelerinde rehberlik etmektedir. Teknik geçmişi GISMA İşletme Okulu’ndan Dijital Sistemler alanında Yüksek Lisans derecesi, Bilginç IT Academy’de Sertifikalı Ethereum Geliştirici Eğitimi, Udacity’de Blockchain Developer Nanodegree ve Kadir Has Üniversitesi (Paribu Hub) Blockchain Developer Sertifika Programını kapsamaktadır. Pratik katkıları arasında Ethereum ve BNB Chain üzerinde bildirilen sıfır güvenlik açığı ile bir düzineden fazla akıllı sözleşme dağıtımı yapmak, 1.000’den fazla beta kullanıcısı tarafından test edilen bir DeFi cüzdan prototipinin UX’ini yeniden tasarlamak yer almaktadır. Onun bu çabası onboarding tamamlama oranlarını önemli ölçüde artırmıştır. Ayrıca İstanbul’daki bir lojistik startup’ı için pilot Blockchain entegrasyonuna katkıda bulunmuş ve belgelerin doğrulama süresini yüzde 40 oranında azaltmıştır. Emre, Türk Blockchain topluluğunda aktif olarak Ankara Blockchain Days’te sunum yapmış ve İstanbul’da Web3 ürün atölyelerine katılımcılar eğitmiştir. Fikirleri yerel kripto para medyasında yer almış, Koinfinans’a katkıda bulunmuş ve Kriptokoin tarafından alıntılanmıştır. Bugün benimsemeyi ve kullanılabilirliği önceliklendiren kullanıcı merkezli merkeziyetsiz çözümler geliştirmek için problem çözme yaklaşımını uygulamaya devam etmektedir.
Tüm yazıları ›
