Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin 18 Ocak 2026 tarihinde X üzerinden bir açıklama yaptı. Buterin güven gerektirmeyen sistem hedefinin çoğu zaman yanlış anlaşıldığını söyleyerek geliştiricilere net bir uyarı yaptı. Protokol ne kadar karmaşıklaşırsa merkeziyetsizlik iddiası o kadar zayıflıyor. Buterin’e göre yüz binlerce node çalışsa bile devasa kod tabanı ve ileri düzey kriptografi bağımlılığı ağın denetlenebilirliğini düşürüyor. Sonuç olarak “walkaway test” ve “self-sovereignty” gibi temel ilkeler kağıt üzerinde kalabiliyor.
Vitalik Buterin: Ethereum’da Basitlik Güvenin Temel Taşı
Buterin protokolün “trustless” olmasının yalnızca node sayısıyla ölçülemeyeceğini vurguladı. Kod yüz binlerce satıra yayıldığında ve birden fazla uzmanlık alanı gerektirdiğinde kullanıcılar ister istemez küçük bir “yüksek rahipler” sınıfına güvenmek zorunda kalıyor. Böyle bir tabloda en teknik kullanıcı bile sistemi tam anlamıyla inceleyemiyor. Sahiplik duygusu zedeleniyor.
Güvenlik tarafında da benzer bir risk var. Protokoldeki her ek parça özellikle diğer parçalarla karmaşık etkileşim kuruyorsa kırılma ihtimalini artırıyor. Buterin’in yaklaşımı açık: Basitleştirme, yalnızca estetik tercih değil ağın uzun ömürlü kalması için savunma hattı.
Özellik Ekleme Hızı Protokolü Şişiriyor
Buterin’e göre en büyük tehlike, “geriye dönük uyumluluk” baskısıyla sürekli ekleme yapılması. Aynı hızda çıkarma gerçekleşmeyince protokol doğal olarak şişiyor. Kısa vadede yeni ihtiyaçları karşılayan çözümler çekici dursa da yüz yıllık bir “hiperyapı” hedefi için ağır bir yük oluşturuyor.
Buterin’in çözüm önerisi “garbage collection” benzeri bir sadeleştirme fonksiyonu. Ölçütler üç başlıkta toplanıyor: Toplam kod satırını azaltmak, gereksiz karmaşık bağımlılıkları törpülemek ve daha fazla “invariant” eklemek. Örnekler arasında EIP-6780 ve EIP-7825 gibi değişiklikler yer alıyor.
Sık Sorulan Sorular
Trustless nedir?
Truthless kullanıcının sistemi anlamak için belirli bir uzman grubuna güvenmek zorunda kalmaması anlamına geliyor.
Walkaway testi nedir?
Mevcut istemci ekipleri çekilse bile yeni ekiplerin protokolü sürdürebilecek hızda ve kalitede devralabilmesi demek.
Basitleştirme Ethereum’u yavaşlatır mı?
Kısa vadede bazı hızlı özellikleri frenleyebilir,fakat uzun vadede güvenlik ve sürdürülebilirlik sağlar.