Vadeli İşlem Nedir?
Diğer adları: Futures, Vadeli İşlem Sözleşmesi, Futures Kontrat
Kısaca
Vadeli işlem (futures), bir varlığın önceden belirlenen fiyattan gelecekteki bir tarihte alınıp satılmasını öngören türev sözleşmedir; kripto para piyasasında genellikle kaldıraçla işlem görür ve hem spekülasyon hem de riskten korunma amacıyla kullanılır.
Vadeli işlemde taraflar varlığın kendisini değil, fiyatına bağlı bir sözleşmeyi alıp satar. Fiyatın yükseleceğini bekleyen taraf uzun (long), düşeceğini bekleyen taraf kısa (short) pozisyon açar. Sözleşmeler vade sonunda fiziki teslimatla ya da çoğunlukla nakit uzlaşmayla kapanır. Kripto para borsalarında en yaygın tür, vade tarihi olmayan ve fiyatı fonlama oranı mekanizmasıyla spot fiyata yakın tutulan sürekli vadeli sözleşmelerdir (perpetual futures).
Vadeli işlemler düzenlenmiş piyasalarda da yer alır; örneğin CME'de Bitcoin vadeli sözleşmeleri 2017'den beri işlem görür. Madenciler ve kurumsal yatırımcılar, ellerinde tuttukları ya da ileride elde edecekleri varlığın fiyat riskini azaltmak için bu sözleşmelerden yararlanabilir. Vadeli piyasalardaki açık pozisyon miktarı ve fonlama oranları, piyasa beklentilerini izlemek için de takip edilir.
En önemli risk kaldıraçtır. Teminatın birkaç katı büyüklüğünde pozisyon açılabildiği için küçük bir fiyat hareketi bile teminatın tamamen kaybedilmesine, yani pozisyonun tasfiyesine (likidasyon) yol açabilir. Ani fiyat hareketlerinde zincirleme tasfiyeler oluşabilir. Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcıları SPK'nın izin ve denetimine tabidir; kullanıcıların işlem yaptıkları platformun yasal durumunu kontrol etmesi önemlidir.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
