UTXO (Unspent Transaction Output) Nedir?
Diğer adları: Unspent Transaction Output, Harcanmamış İşlem Çıktısı, UTXO Model
Kısaca
UTXO (Unspent Transaction Output, harcanmamış işlem çıktısı), Bitcoin gibi blockchain'lerde bakiyeyi oluşturan ve henüz başka bir işlemde girdi olarak kullanılmamış işlem çıktılarıdır; cüzdan bakiyesi, sahip olunan tüm UTXO'ların toplamıdır.
UTXO modelinde hesap bakiyesi diye tek bir sayı tutulmaz. Her işlem, önceki işlemlerden kalan bir veya daha fazla UTXO'yu girdi olarak tüketir ve yeni çıktılar oluşturur. Bir UTXO kısmen harcanamaz; bütün olarak kullanılmalıdır. Örneğin 0,5 BTC'lik bir çıktıya sahip olan kullanıcı 0,2 BTC gönderdiğinde işlem iki çıktı üretir: alıcıya giden 0,2 BTC ve kullanıcının kendisine para üstü (change) olarak dönen kalan tutar. Girdilerle çıktılar arasındaki fark ise madencilere işlem ücreti olarak kalır.
Bu model Bitcoin, Litecoin ve Bitcoin Cash gibi ağlarda kullanılır. Cardano, akıllı sözleşme desteği ekleyen genişletilmiş bir UTXO (eUTXO) modeli benimser. Ethereum ise bakiyelerin doğrudan hesaplarda tutulduğu hesap modelini (account model) kullanır. UTXO'lar birbirinden bağımsız olduğu için işlemlerin paralel doğrulanması kolaylaşır ve her çıktının yalnızca bir kez harcanabildiği kolayca denetlenerek çifte harcama önlenir.
Gizlilik açısından her işlemde yeni adres kullanmak teşvik edilir; ancak birden fazla UTXO'nun aynı işlemde birleştirilmesi, bu adreslerin aynı kişiye ait olduğunu ele verebilir. Çok sayıda küçük UTXO biriktiren cüzdanlar da harcama sırasında daha yüksek işlem ücreti ödeyebilir.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
