İzinli Defter Nedir?
Diğer adları: Permissioned Ledger, İzinli blockchain (Permissioned Blockchain), Özel blockchain, Konsorsiyum blockchain
Kısaca
İzinli defter (permissioned ledger), işlemleri doğrulama, bloğa ekleme ve çoğu zaman verileri okuma yetkisinin yalnızca kimliği bilinen ve onaylanmış katılımcılara verildiği dağıtık defter veya blockchain türüdür.
İzinli sistemlerde bir yönetici kurum veya kurumlar topluluğu (konsorsiyum), ağa kimlerin katılabileceğine ve hangi rolleri üstlenebileceğine karar verir. Katılımcıların kimliği bilindiği için iş ispatı gibi enerji ve maliyet yoğun konsensüs mekanizmalarına gerek duyulmaz; bunun yerine yetki ispatı (Proof of Authority) veya Bizans hata toleranslı (BFT) algoritmalar kullanılır. Bu sayede işlem hızı yüksek, maliyet düşük olur ve işlemler kısa sürede kesinleşir.
Bankalar arası ödemeler, tedarik zinciri takibi, ticaret finansmanı ve bazı merkez bankası dijital parası (CBDC) denemeleri gibi kurumsal senaryolarda tercih edilir. Hyperledger Fabric ve R3 Corda bu alanda yaygın kullanılan platformlara örnektir. Veri gizliliği ve düzenleyici uyum gereksinimlerini karşılamak bu yapılarda daha kolaydır.
Eleştirmenler, izinli defterlerin halka açık blockchain'lerin temel özelliği olan sansüre direnci ve güven gerektirmeyen yapıyı sunmadığını, pratikte paylaşımlı bir veritabanına yakın olduğunu vurgular; yetkili katılımcılar anlaşırsa kayıtları değiştirebilir veya kullanıcıları dışlayabilir. Bu nedenle izinli ve izinsiz defterler, birbirine rakip olmaktan çok farklı ihtiyaçlara yönelik çözümler olarak görülür.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.