CBDC (Merkez Bankası Dijital Parası) Nedir?
Diğer adları: Central Bank Digital Currency, Dijital Türk Lirası
Kısaca
CBDC (merkez bankası dijital parası), bir ülkenin merkez bankası tarafından ihraç edilen ve o ülkenin resmi para biriminin dijital karşılığı olan, doğrudan merkez bankasının yükümlülüğü sayılan elektronik paradır.
CBDC'ler, nakit gibi merkez bankası güvencesi taşıyan ancak tamamen dijital ortamda dolaşan bir para biçimidir. Kripto paralardan temel farkı, ihracın ve para politikasının tek bir merkezi otorite tarafından yönetilmesidir; değeri ulusal para birimine bire bir eşittir. Bir CBDC'nin blockchain üzerinde çalışması zorunlu değildir: bazı tasarımlar izinli defter (permissioned ledger) teknolojisi kullanırken bazıları geleneksel merkezi veri tabanlarına dayanır.
Genel olarak iki model öne çıkar: halkın günlük ödemelerde kullanacağı perakende (retail) CBDC ve bankalar arası büyük ödemeler için tasarlanan toptan (wholesale) CBDC. Bahamalar'ın Sand Dollar'ı ve Çin'in dijital yuanı (e-CNY) bilinen örnekler arasındadır; Avrupa Merkez Bankası da dijital avro üzerinde çalışmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Dijital Türk Lirası için araştırma ve test çalışmaları yürütmektedir.
CBDC'ler ödemelerin hızlanması ve maliyetlerin düşmesi gibi avantajlar vaat etse de gizlilik, işlemlerin devlet tarafından izlenebilirliği ve mevduatların bankalardan CBDC'ye kayması gibi riskler nedeniyle tartışılmaktadır. Stablecoin'lerden farkı ise ihraççının özel bir şirket değil, doğrudan merkez bankası olmasıdır.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
