DEX (Decentralized Exchange) Nedir?
Diğer adları: Decentralized Exchange, Merkeziyetsiz Borsa
Kısaca
DEX (merkeziyetsiz borsa), kripto para alım-satımının merkezi bir şirket yerine akıllı sözleşmeler aracılığıyla yapıldığı ve kullanıcıların varlıklarını işlem boyunca kendi cüzdanlarında tuttuğu, genellikle hesap açılması gerektirmeyen borsa türüdür.
DEX'lerin büyük bölümü otomatik piyasa yapıcı (AMM) modelini kullanır. Bu modelde alıcı ile satıcı doğrudan eşleşmez; kullanıcılar, likidite sağlayıcıların token yatırdığı havuzlarla işlem yapar ve fiyat havuzdaki varlıkların oranına göre bir formülle belirlenir. Uniswap, Curve ve PancakeSwap bu modelin örnekleridir. dYdX gibi bazı platformlar emir defteri modelini merkeziyetsiz bir yapıda uygular; toplayıcılar (aggregator) ise birden fazla DEX'i tarayarak işlem için uygun fiyatı bulmaya çalışır.
DEX'lerde yeni token'lar izin gerekmeden listelenebilir ve işlemler blockchain üzerinde şeffaf biçimde gerçekleşir. Kullanıcı varlığını borsaya emanet etmediği için merkezi borsaların iflas veya hack riskinden doğrudan etkilenmez.
Buna karşın kendine özgü riskler vardır: düşük likiditeli havuzlarda yüksek fiyat kayması (slippage), işlemlerin önüne geçen MEV botlarının sandviç saldırıları, ağ yoğunluğunda yükselen gaz ücretleri ve kolayca listelenebilen dolandırıcılık token'ları bunların başında gelir. Akıllı sözleşme hataları ve kullanıcının kötü niyetli bir sözleşmeye onay vermesi de fon kaybına yol açabilir.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
