ABD Senatosu’ndan iki partinin destek verdiği bir grup senatör, Apple’a Çinli bellek çipi üreticileri ChangXin Memory Technologies (CXMT) ve Yangtze Memory Technologies (YMTC) ile ilgili net bir uyarı yaptı. Senatörler, teknoloji devinden 21 Ağustos 2026 tarihine kadar söz konusu şirketlerden çip tedarik etme planlarından tamamen vazgeçmesini istedi. Washington yönetimindeki güvenlik kaygıları yeniden gündeme gelirken, gelişme Apple’ın tedarik zinciri stratejisini de tartışmaya açtı. Yatırımcılar ise artan maliyet baskısı ve jeopolitik riskleri yakından izledi.
Senatörler Güvenlik Endişelerini Ön Plana Taşıdı
Bloomberg‘in ilk kez duyurduğu mektup, Cumhuriyetçi Jim Banks ile Demokrat Chuck Schumer öncülüğünde hazırlandı. Demokrat Andy Kim ve Jeanne Shaheen ile Cumhuriyetçi Mike Crapo ve Pete Ricketts da çağrıya destek verdi. Pentagon’un 1260H listesinde yer alan CXMT ve YMTC’nin Çin ordusuyla bağlantılı faaliyetlere katkı sunduğu yönündeki değerlendirmeler, senatörlerin en önemli gerekçesi oldu.
YMTC’nin ABD Ticaret Bakanlığı’nın ihracat kısıtlamalarına tabi şirketler listesinde bulunması da dikkat çekti. Senatörler, Apple’ın yalnızca Çin pazarına yönelik bir tedarik modeli kurmasının bile ilerleyen dönemde küresel ölçekte kullanılabilecek bir altyapının önünü açabileceğini savundu. Mektupta ayrıca Apple’ın parça onay süreçlerinde söz konusu şirketlerle fikri mülkiyet paylaşımı yapıp yapmadığı da sorgulandı.
Yapay Zeka Talebi Çip Pazarını Zorladı
Apple son aylarda yapay zeka odaklı bellek çipi sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı. DRAM ve NAND fiyatlarındaki yükseliş, Samsung, SK Hynix ve Micron gibi büyük üreticilerin kapasitelerini büyük ölçüde yapay zeka veri merkezlerine ayırmasından kaynaklandı. Haziran ayında Mac, iPad, Vision Pro ve ev ürünlerine gelen zamların arkasında da aynı baskı yer aldı.
Benzer bir tartışma 2022 yılında YMTC’nin iPhone’lar için NAND bellek tedarik etme girişiminde yaşandı. Washington’dan gelen yoğun siyasi baskı sonrasında plan rafa kalktı. Güncel tablo, önceki sürecin daha geniş kapsamlı bir versiyonu olarak değerlendirildi.
Yatırımcılar Tedarik Zinciri Riskini Fiyatladı
Apple hisseleri 30 Temmuz işlemlerini yüzde 0,56 düşüşle 338,19 dolardan tamamladı. Gün içinde 344 dolar seviyesine kadar çıkan hisse, Senato mektubunun gündeme gelmesiyle sert satışlarla karşılaştı. Seans öncesi işlemlerde gerileme sürerken fiyat 336,39 dolar seviyesine indi.
Analistler, Apple’ın Çin dışındaki üreticilere yönelmesi halinde Samsung, SK Hynix ve Micron’un avantaj kazanabileceğini değerlendirdi. Artan maliyet baskısının sürmesi halinde hem teknoloji sektöründe hem de kripto para piyasasında risk algısının güç kazanabileceği görüşü öne çıktı. Haberin yayımlandığı ana kadar Apple cephesinden resmi bir açıklama gelmedi.