Zcash (ZEC), 8 Eylül 2026 tarihinde X’te yayımlanan sert bir değerlendirmeyle yeniden tartışmaların merkezine yerleşti. Paylaşımda, ZEC’in yüksek piyasa değerinin projenin geçmişindeki token dağıtımı ve güvenlik sorunlarını ortadan kaldırmadığı savunuldu. Eleştirilerin merkezinde Zcash’in ilk yıllarındaki Founders Reward, gizlilik yaklaşımı ve 2026’da ortaya çıkan Orchard güvenlik açığı bulunuyor.
Öne Çıkanlar
- İlk dört yıldaki yeni ZEC üretiminin yüzde 20’si Founders Reward’a ayrıldı.
- Orchard’da Mayıs 2026’da kritik bir sahte ZEC üretme açığı keşfedildi.
- Açığın kullanıldığına dair kanıt bulunamadı ancak bunun kesin olarak dışlanması da mümkün değil.
Zcash Founders Reward Neden Eleştiriliyor?
Zcash’in 2016’daki başlangıç modeli, Bitcoin’den önemli bir noktada ayrılıyordu. İlk dört yıl boyunca üretilen ZEC’in yüzde 20’si kurucular, yatırımcılar, çalışanlar, danışmanlar ve projeye katkı sağlayan diğer taraflara yönlendirildi. Toplam tahsis 2,1 milyon ZEC, yani maksimum 21 milyon arzın yüzde 10’una karşılık geliyordu.
X’teki paylaşım bu yapıyı “adil olmayan lansman” olarak nitelendiriyor. Ancak bu ifade teknik bir tespitten ziyade token dağıtım modeline yönelik bir görüşü yansıtıyor. Founders Reward mekanizmasının varlığı ve büyüklüğü ise Zcash’in belgelenmiş geçmişinin bir parçası.
Orchard Açığı Zcash Eleştirilerini Güçlendirdi
Eleştirilerin daha güncel ayağını Orchard gizlilik havuzu oluşturuyor. 29 Mayıs 2026’da keşfedilen kritik açık, teorik olarak saldırganların Orchard içerisinde tespit edilemeyen sahte ZEC üretmesine imkan verebiliyordu. Sorun Mayıs 2022’den acil düzeltmenin uygulandığı Haziran 2026’ya kadar kodda kaldı.
Yapılan incelemelerde yetkisiz ZEC üretildiğine dair kanıt bulunmadı. Buna karşılık Orchard’ın gizlilik tasarımı nedeniyle geçmişte açığın hiç kullanılmadığını yalnızca blockchain verileriyle kesin biçimde kanıtlamak mümkün değil. Zcash ekosistemi daha sonra Ironwood güncellemesiyle arz doğrulanabilirliğini güçlendirmeye yöneldi.
Veri Kutusu
Varlık: Zcash (ZEC)
Maksimum arz: 21 milyon ZEC
Founders Reward: 2,1 milyon ZEC
Orchard açığının keşfi: 29 Mayıs 2026
Etkilenen sistem: Orchard shielded pool
Bilinen istismar: Kanıt bulunamadı
Kriptofoni Yorumu
Zcash tartışmasında iki konuyu birbirinden ayırmak gerekiyor. Founders Reward baştan açıklanmış bir ekonomik modeldi ve eleştiri daha çok bunun ne ölçüde “adil dağıtım” sayılabileceğine dayanıyor. Orchard vakası ise doğrudan teknik güvenlik sorunuydu. ZEC’in değerlemesi tartışılabilir ancak eleştiriyi güçlendirmek adına doğrulanmamış bir istismarı gerçekleşmiş gibi sunmak doğru olmayacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Zcash’in yüzde 20’si kuruculara mı verildi?
İlk dört yıldaki blok ödüllerinin yüzde 20’si Founders Reward’a ayrıldı; bu, toplam maksimum arzın yüzde 10’una denk gelen 2,1 milyon ZEC’ti.
Orchard açığı kullanıldı mı?
Kullanıldığına dair herhangi bir kanıt bulunmadı.
Orchard açığı neye izin verebilirdi?
Açık teorik olarak havuz içerisinde tespit edilemeyen sahte ZEC oluşturulmasına imkan verebilirdi.