Oracle Nedir?
Diğer adları: Oracles, Blockchain Oracle, Veri Oracle'ı
Kısaca
Oracle, blockchain dışındaki verileri (fiyatlar, hava durumu, spor sonuçları, rastgele sayılar gibi) akıllı sözleşmelerin kullanabileceği şekilde zincire taşıyan hizmet veya protokoldür; blockchain ile dış dünya arasında köprü görevi görür.
Blockchain'ler deterministik çalışır: her düğüm aynı işlemi yürüttüğünde aynı sonuca ulaşmalıdır. Bu nedenle akıllı sözleşmeler internetteki bir API'ye doğrudan bağlanıp veri çekemez. Oracle'lar bu boşluğu doldurur; veriyi dış kaynaklardan toplar, gerekirse birden fazla kaynağı birleştirir ve imzalı şekilde zincire yazar. Örneğin bir borç verme protokolü, teminatın değerini ve likidasyon zamanını belirlemek için oracle'dan gelen ETH fiyatını kullanır.
Tek bir veri kaynağına veya tek bir operatöre dayanan oracle'lar, sistemin geri kalanı ne kadar merkeziyetsiz olursa olsun zayıf bir nokta oluşturur; bu soruna oracle problemi denir. Chainlink gibi merkeziyetsiz oracle ağları veriyi birçok bağımsız düğümden toplar ve teminat ile itibar sistemleriyle doğru veri sunmayı teşvik eder. UMA ve Tellor gibi projeler ise itiraz ve oylamaya dayalı farklı modeller kullanır. Oracle'lar doğrulanabilir rastgelelik ve zincirler arası mesajlaşma gibi hizmetler de sunabilir.
Oracle manipülasyonu DeFi'de sık görülen saldırı türlerinden biridir. Fiyatı tek bir merkeziyetsiz borsadaki anlık orandan alan protokoller, flash loan ile kısa süreliğine bozulan fiyatlar nedeniyle büyük kayıplar yaşamıştır. Bu yüzden zaman ağırlıklı ortalama fiyatlar (TWAP) ve çok kaynaklı veri beslemeleri tercih edilir.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
