Akıllı Sözleşme Nedir?
Diğer adları: Smart Contract
Kısaca
Akıllı sözleşme (smart contract), bir blockchain üzerinde saklanan ve önceden belirlenmiş koşullar gerçekleştiğinde aracıya ihtiyaç duymadan kendiliğinden çalışan bilgisayar programıdır. DeFi, NFT ve token gibi uygulamaların temelini oluşturur.
Kavram ilk olarak 1990'larda bilgisayar bilimci Nick Szabo tarafından ortaya atıldı, ancak yaygın kullanımı 2015'te başlatılan Ethereum ile mümkün oldu. Bir akıllı sözleşme Solidity gibi bir dille yazılır, derlenerek blockchain'e yüklenir ve kendine ait bir adres alır. Kullanıcılar bu adrese işlem göndererek sözleşmenin fonksiyonlarını çağırır; kod ağdaki düğümler tarafından aynı şekilde çalıştırılır ve sonuç zincire kaydedilir.
Basit bir örnek olarak, bir emanet (escrow) sözleşmesi alıcının ödemesini kilitleyip teslimat onaylandığında satıcıya otomatik olarak aktarabilir. Merkeziyetsiz borsalar, borç verme protokolleri ve stablecoin'ler de birbirine bağlanabilen akıllı sözleşmelerden oluşur. Ethereum'da sözleşmeleri çalıştırmanın bedeli gas ücretiyle ödenir.
Akıllı sözleşmeler yayımlandıktan sonra çoğu zaman değiştirilemez; bu da koddaki bir hatanın kalıcı olabileceği anlamına gelir. Reentrancy gibi açıklar geçmişte büyük kayıplara yol açmıştır, bu nedenle projeler kodlarını bağımsız güvenlik denetimlerinden geçirir. Ayrıca adındaki sözleşme ifadesine rağmen akıllı sözleşmeler her zaman hukuken bağlayıcı bir sözleşme anlamına gelmez.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
