İçeriğe geç
KriptofoniKripto para haberciliğinde 6. yıl

Kripto Para Dünyası Sorguluyor: Kontrollü Krizle Bilinçli Bir Çöküş mü Yaşatılıyor?

Wall Street “Kurtuluş Günü” ilan edilen günde büyük bir darbe aldı. Borsalar çöktü, para birimleri sarsıldı, 2.5 trilyon dolar silindi. Trump yönetimi onlarca ülkeye aynı anda yüksek gümrük vergileri uyguladı. İlk bakışta kaotik görünen bu gelişmelerin ardında hesaplı bir plan…

Yayınlanma Tarihi:

Okuma süresi: 2 dk

Kripto Para Dünyası Sorguluyor: Kontrollü Krizle Bilinçli Bir Çöküş mü Yaşatılıyor?
Kripto Para Dünyası Sorguluyor: Kontrollü Krizle Bilinçli Bir Çöküş mü Yaşatılıyor?

Wall Street “Kurtuluş Günü” ilan edilen günde büyük bir darbe aldı. Borsalar çöktü, para birimleri sarsıldı, 2.5 trilyon dolar silindi. Trump yönetimi onlarca ülkeye aynı anda yüksek gümrük vergileri uyguladı. İlk bakışta kaotik görünen bu gelişmelerin ardında hesaplı bir plan olabilir mi?

Gümrük Vergileri ve Piyasaların Sert Tepkisi

Yeni uygulanan gümrük vergileri neredeyse her ülkeyi etkiledi. Çin’e yüzde 34, Vietnam’a yüzde 46, Avrupa Birliği’ne ise yüzde 20 oranında vergi getirildi. Hatta ABD’nin müttefikleri dahi bu uygulamalardan muaf tutulmadı. Gerekçe belli. Üretimi ülke içine çekmek, tedarik zincirini korumak ve güvenliği sağlamak. Ancak piyasalar bu açıklamayı yeterli bulmadı.

Kontrollü Kriz
Kontrollü Kriz

Nasdaq endeksi yüzde 10’a yakın düştü. Özellikle ihracata dayalı ekonomilerde para birimleri zayıfladı. Şirketler istihdamı azaltmaya başladı. Lobicilik faaliyetleri hız kazandı. Wall Street, güvenin tamamen sarsıldığına tanıklık etti.

Vergilerin belirlenme yöntemi ise daha da şaşırtıcıydı. Gerçek vergi oranları değil ticaret açığı üzerinden bir formül kullanıldı. Çin ile olan 295 milyar dolarlık açık Çin’in 439 milyar dolarlık ihracatına oranlandı. Ortaya çıkan yüzde 67’lik rakam ikiye bölünüp yüzde 34 vergi olarak uygulandı. Ancak Çin’in ABD’ye uyguladığı ortalama vergi yüzde 10 bile değil. Hizmet sektöründeki Amerikan fazlası ise tamamen göz ardı edildi.

Kontrollü Krizle Faiz İndirimi Hedefleniyor

Peki, bu kadar orantısız bir karar neden alındı? İki olasılık var: Ya ekonomi bilinmiyor ya da çok daha büyük bir plan uygulanıyor. Milyarder yatırımcı Ray Dalio’nun da desteklediği ikinci ihtimal sistemin yeniden şekillendirilmesi fikrine dayanıyor.

Yüksek faizler ABD ekonomisini zorluyor. Borç faiz ödemeleri yıllık 1 trilyon dolara dayandı. Trump’ın geçmişte düşük faizden kazandığı da biliniyor. Bu nedenle ekonomiyi yavaşlatmak Merkez Bankası’nı faiz indirimine zorlayabilir. Tarife baskısı büyümeyi düşürüp piyasaları tedirgin ederse, Fed müdahale etmek zorunda kalır. Faizler düştüğünde ise hem borç çevrilir hem piyasalar canlanır.

Dalio’ya göre tarifeler küresel verimliliği azaltır. Ama doğru kullanıldığında para politikasını şekillendirme aracı olabilir. Ayrıca, uzun vadede Çin'e bağımlılığı azaltıp Amerikan sanayisini güçlendirebilir. Tüm bunlar doların küresel gücünü de koruyabilir. Trump’ın “Kurtuluş Günü” ifadesi, başka ülkeleri değil Amerika’yı zincirlerinden kurtarma iddiasını taşıyor. Kulağa sert gelebilir ama bazı sistemler yeniden kurulmadan önce yıkılmak zorunda kalır.

Haberde hata mı fark ettiniz? Bize bildirin · Editoryal ilkelerimiz

Yasal uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kripto paralar yüksek risk içerir; yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza dayanarak verin.

İçerik Editörü ve Yazar

Mesut İnan

Dr. Mesut İnan bir araştırmacı, akademisyen ve kripto para gazetecisidir. 2018’den bu yana kripto para alanında içerik üretir. Sosyoloji alanındaki uzmanlığını kripto para ekosistemiyle birleştirir. Böylece sektöre farklı bir perspektif kazandırır. Kriptofoni'ye kurucu ortak, içerik editörü ve yazar olarak katıldı. Bundan önce kripto para medya platformlarında görev aldı. 2018–2023 yılları arasında Kriptokoin’de, 2023–2024 arasında ise COINTURK’te editör ve yazar olarak çalıştı. İnan, Bitcoin üzerine "Bitcoin Sen Bizim Her Şeyimizsin" adlı bir kitap yazdı. Bu kitapla ekosisteme kıymetli bir katkıda bulundu. Akademik birikiminin yanı sıra düzenli analiz, haber ve yorumlarıyla Türkiye’de kripto para gazeteciliğinin bilinir isimleri arasındadır. İnan, yazarlık ve eğitimcilik faaliyetlerini sürdürür. Kripto para alanındaki uzman görüşleriyle öne çıkmaya devam eder.

Tüm yazıları