Ethereum Hegota Güncellemesi Nedir?

Ethereum geliştirme yol haritasında Pectra ve Fusaka’nın ardından Glamsterdam, onun sonrasında ise Hegota geliyor. Ancak Hegota’yı yalnızca Ethereum’un işlem kapasitesini biraz daha artıracak sıradan bir ağ güncellemesi olarak görmek doğru değil. Bu yükseltmenin merkezinde Ethereum’un kim tarafından ve nasıl kullanılabileceğine kadar uzanan daha temel meseleler bulunuyor: işlemlerin sansürlenmesini zorlaştırmak, kullanıcı hesaplarını programlanabilir hale getirmek, geleneksel özel anahtar modeline olan bağımlılığı azaltmak, gizlilik uygulamalarının önünü açmak ve Ethereum’u gelecekteki kuantum bilgisayar risklerine hazırlamak.

9 Eylül 2026 itibarıyla Ethereum’un resmi yol haritasında Hegota’nın 2027’de uygulanması öngörülüyor. Kesin ana ağ tarihi henüz açıklanmış değil ve yükseltmenin bütün kapsamı tamamlanmış durumda değil. Buna karşılık iki değişiklik artık Hegota’nın merkezine yerleşmiş durumda: EIP-7805 FOCIL ve EIP-8141 Frame Transactions. Ethereum Foundation Protocol Cluster, 7 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesinde bu iki EIP’yi en yüksek öncelik anlamına gelen S – Must Ship kategorisine aldı.

Bu nedenle Hegota’yı anlamanın en iyi yolu iki soruya cevap vermekten geçiyor:

Ethereum’da bir işlemin engellenmesini nasıl daha zor hale getirebiliriz? ve Bir Ethereum hesabını yalnızca tek bir özel anahtarla kontrol edilen basit bir adres olmaktan nasıl çıkarabiliriz?

Hegota esas olarak bu iki soruya cevap vermeye çalışıyor.

Hegota İsmi Nereden Geliyor?

Ethereum’un Merge sonrasındaki ağ yükseltmelerinde iki farklı isimlendirme geleneği bir araya getiriliyor. Execution Layer, yani yürütme katmanı yükseltmelerinde daha önce Devcon düzenlenen şehirlerin isimleri kullanılıyor. Consensus Layer, yani mutabakat katmanında ise yıldız isimleri tercih ediliyor.

Örneğin:

• Shanghai + Capella = Shapella
• Cancun + Deneb = Dencun
• Prague + Electra = Pectra
• Fulu + Osaka = Fusaka
• Gloas + Amsterdam = Glamsterdam

Hegota da aynı mantığın ürünü.

Yürütme katmanı için Bogota, mutabakat katmanı için ise Heze ismi seçildi. İki isim birleştirilerek Hegota ortaya çıktı.

Başlangıçta yıldız adı olarak “Heka” düşünülmüştü. Ancak Heka’nın International Astronomical Union kataloğunda resmi yıldız adı olmadığı fark edilince bunun yerine Heze seçildi. Heze, Virgo yani Başak Takımyıldızı’ndaki Zeta Virginis yıldızının geleneksel adıdır. Sonuçta Heze + Bogota birleşimi Hegota oldu.

Hegota Ethereum Yol Haritasında Nerede?

Ethereum’un yakın dönem sıralaması kabaca şu şekilde ilerliyor:

Dencun → Pectra → Fusaka → Glamsterdam → Hegota

Pectra Mayıs 2025’te, Fusaka ise Aralık 2025’te devreye alındı. Bir sonraki büyük yükseltme olan Glamsterdam’ın 2026’nın dördüncü çeyreğinde ana ağa gelmesi planlanıyor. Hegota ise onun ardından, Ethereum’un resmi yol haritasına göre 2027 için hedefleniyor. Burada Glamsterdam ile Hegota arasındaki fark önemli.

Glamsterdam daha çok Ethereum’un işlem kapasitesi, blok oluşturma mimarisi ve paralel işlem yürütme altyapısını güçlendiriyor. Özellikle ePBS, yani Enshrined Proposer-Builder Separation ile Block-Level Access Lists önemli rol oynuyor.

Hegota ise bu altyapının üzerine daha fazla sansür direnci, programlanabilir hesaplar, gizlilik ve uzun vadeli kriptografik güvenlik eklemeyi amaçlıyor.

Basit bir benzetmeyle Glamsterdam Ethereum otoyolunu genişletiyorsa Hegota bu otoyolda kimin geçiş yapabileceğini tek bir gişe görevlisinin belirlemesini engelliyor ve araçların nasıl çalışabileceğine ilişkin kuralları çok daha esnek hale getiriyor.

Önce “Hard Fork” Kavramını Açıklayalım

Hegota bir hard fork, yani geriye dönük uyumlu olmayan protokol yükseltmesidir. Hard fork, Ethereum’un temel çalışma kurallarının değiştirilmesi anlamına gelir. Ağdaki düşümlerin yani node’ların yeni kuralları uygulayabilmeleri için Ethereum istemcilerini güncellemeleri gerekir.

Buradaki “fork” kelimesi Ethereum’un iki ayrı kripto paraya bölüneceği anlamına gelmez. Topluluk ve node operatörleri yeni yazılıma geçtiklerinde mevcut Ethereum ağı yeni kurallarla çalışmaya devam eder. Normal ETH sahiplerinin çoğu açısından yapılması gereken özel bir işlem bulunmaz. ETH’yi başka bir tokene çevirmek, “Hegota ETH” almak veya varlıkları başka bir adrese taşımak gerekmez.

Hegota’nın En Büyük Değişikliği: FOCIL Nedir?

Hegota’nın Consensus Layer tarafındaki ana özelliği EIP-7805, yani: Fork-choice Enforced Inclusion Lists – FOCIL olacak. Bunu Türkçeye kabaca: Çatallanma Seçim Kuralıyla Zorunlu Kılınan Dahil Etme Listeleri şeklinde çevirebiliriz.

Ancak teknik terimin kendisinden çok çözdüğü sorun önemli.

FOCIL Hangi Problemi Çözüyor?

Ethereum‘da kullanıcı bir işlem gönderdiğinde işlem önce genellikle mempool adı verilen bekleme alanına ulaşır.

Mempool nedir? Mempool, henüz blockchain’e eklenmemiş geçerli işlemlerin node’lar tarafından tutulduğu geçici işlem havuzudur.

Buradan işlemler seçilir ve bloklara yerleştirilir. Modern Ethereum mimarisinde blokların hazırlanmasında giderek daha uzmanlaşmış builder adı verilen aktörler rol oynuyor. Builder, bir Ethereum bloğunun içerisinde hangi işlemlerin hangi sırayla yer alacağını optimize ederek blok içeriğini hazırlayan aktördür.

Builder’lar daha yüksek gelir elde etmek amacıyla işlemleri son derece verimli biçimde sıralayabilir. Ancak burada önemli bir merkeziyetçilik sorunu ortaya çıkıyor.

Eğer blokların önemli kısmı birkaç büyük builder tarafından hazırlanıyorsa teorik olarak bu aktörler belirli adreslerden veya uygulamalardan gelen işlemleri bloklara eklememeyi tercih edebilir.

İşte buna işlem sansürü denir. FOCIL’in amacı şudur: Tek bir builder’ın “Bu işlemi bloklara koymayacağım” deme gücünü önemli ölçüde azaltmak.

EIP-7805’in gerekçesinde de uzman builder’ların blok üretiminde yoğunlaşmasının Ethereum’un sansür direnci açısından risk oluşturduğu açıkça belirtiliyor.

FOCIL Nasıl Çalışacak?

FOCIL sisteminde her slot için validator’lardan oluşan özel bir Inclusion List Committee, yani Dahil Etme Listesi Komitesi seçiliyor. Mevcut EIP-7805 taslağında bu komitenin büyüklüğü: 16 validator olarak belirlenmiş durumda. Her komite üyesinin hazırladığı Inclusion List için azami büyüklük ise 8 KiB. Bunlar protokol parametreleri olduğundan geliştirme sürecinde değiştirilebileceklerini de unutmamak gerekiyor.

Validator, Ethereum Proof of Stake sisteminde ETH stake ederek blokları ve işlemleri doğrulayan katılımcıdır.  Slot nedir? Ethereum’da blok üretimi belirli zaman dilimlerine ayrılır. Bu zaman dilimlerinin her birine slot denir.

FOCIL sürecini basitleştirirsek şöyle işler:

1. Belirli validator’lar Inclusion List komitesine seçilir.
2. Her üye mempool’da gördüğü işlemler arasından bir liste oluşturur.
3. Bu listeler Ethereum’un P2P ağı üzerinden yayımlanır.
4. Builder bu listeleri görür.
5. Bir sonraki blok hazırlanırken listedeki geçerli işlemler bloğa dahil edilmelidir.
6. Attester’lar blok geldiğinde gerekli işlemlerin yer alıp almadığını kontrol eder.
7. Geçerli olduğu halde zorunlu listedeki bir işlemi dışarıda bırakan blok desteklenmez.

EIP-7805’in özündeki sistem tam olarak budur.

Fork Choice Nedir?

FOCIL’in adındaki “Fork-choice” ifadesi kritik. Fork-choice rule, validator’ların birden fazla olası blockchain başı gördüğünde hangi zinciri geçerli Ethereum zinciri olarak kabul edeceğini belirleyen kurallar bütünüdür. FOCIL yalnızca builder’a: “Bu işlemi eklesen iyi olur.” demiyor. İşlemin dahil edilmesini Ethereum’un fork-choice mekanizmasına bağlamayı hedefliyor.

Attester’lar zorunlu dahil etme koşullarını karşılamayan bir bloğa oy vermezse o bloğun Ethereum’un kanonik zincirinin parçası haline gelmesi zorlaşır. Bu yüzden FOCIL sıradan bir “öneri listesi” değildir. Mekanizma protokol seviyesinde yaptırım kazanır.

Attester Nedir?

Ethereum’daki her validator her slotta blok üretmez. Bir validator blok önerirken diğer validator’ların önemli kısmı bu blok hakkında attestation yani doğrulama oyu verir. Bu oyu veren validator’a attester denir.

FOCIL’de attester’ların yeni bir sorumluluğu daha olacak: Inclusion List koşullarına uyulup uyulmadığını kontrol etmek. Eğer builder’ın dışarıda bıraktığı bir işlem hala geçerliyse ve blokta bu işlem için yeterli alan bulunuyorsa attester söz konusu bloğu desteklememelidir.

Builder Her Listedeki İşlemi Mecburen Eklemek Zorunda mı?

Burada önemli bir ayrıntı var. FOCIL koşulsuz bir “listeye girdiyse mutlaka bloğa girecek” sistemi değil. Çünkü bir işlem Inclusion List hazırlandıktan sonra geçersiz hale gelebilir.

Örneğin:

• hesabın bakiyesi değişebilir,
• nonce artık uygun olmayabilir,
• blokta yeterli gas kalmamış olabilir.

Böyle bir durumda builder işlemi eklemediği için cezalandırılmaz. Bu nedenle sistem conditional inclusion, yani koşullu dahil etme mantığını kullanır.

Nonce Nedir?

Ethereum’da bir hesaptan gönderilen işlemlerin sırasını belirleyen sayıya nonce denir. Bir hesabın: nonce 5 olan işlemi gerçekleştikten sonra sıradaki normal işlem nonce 6 olmalıdır. Bu yapı aynı işlemin tekrar tekrar gönderilmesini yani replay attack olarak adlandırılan tekrar saldırılarını önlemenin temel araçlarından biridir.

Hegota ile nonce sistemi de özellikle Frame Transactions tarafında önemli ölçüde gelişecek.

Hegota’nın İkinci Büyük Değişikliği: Frame Transactions

Hegota’nın Execution Layer tarafındaki ana değişikliği EIP-8141 Frame Transaction. Ethereum Foundation’ın 7 Eylül 2026 değerlendirmesinde EIP-8141 de FOCIL gibi S seviyesi, yani yükseltmenin tanımlayıcı ve mutlaka gönderilmesi hedeflenen parçalarından biri olarak sınıflandırıldı.

Frame Transactions, Ethereum hesaplarının nasıl çalıştığını değiştirebilecek kadar önemli. EIP’nin temel amacı: işlem doğrulamasını, işlem yürütmesini ve gas ödemesini programlanabilir hale getirmek.

EOA Nedir?

Ethereum kullanıcılarının bugün kullandığı klasik hesap türünün adı: Externally Owned Account – EOA yani harici sahipli hesap. MetaMask gibi bir cüzdanda oluşturduğunuz klasik Ethereum adresi buna örnektir.

EOA’nın kontrolü temelde özel anahtara bağlıdır.

Özel anahtarı siz kontrol ediyorsanız hesabı kontrol edersiniz.

Anahtarı kaybederseniz erişimi kaybedersiniz.

Anahtar çalınırsa saldırgan hesabı kontrol edebilir.

Bu son derece basit ve güçlü bir sistemdir ancak kullanıcı deneyimi açısından önemli sınırlamaları bulunur.

Account Abstraction Nedir?

Hegota bağlamındaki en önemli kavramlardan biri Account Abstraction yani Hesap Soyutlama. Account Abstraction’ın temel fikri şudur: Bir Ethereum hesabının nasıl doğrulanacağına Ethereum’un tek bir sabit imza sistemi karar vermek zorunda olmasın; hesabın kendisi bunu programlayabilsin.

Örneğin bir hesap şu kuralları belirleyebilir:

“10.000 dolar üzerindeki transferlerde iki imza iste.”

“Bu cihazdan günlük maksimum 500 dolar harcanabilsin.”

“Telefonumu kaybedersem aile üyelerimin üçünden ikisi hesabı kurtarabilsin.”

“Gas ücretini ben değil uygulama ödesin.”

“Bu işlem için farklı bir kriptografik imza kullan.”

Bunların hepsi smart account yani akıllı hesap fikrinin parçalarıdır.

Frame Transaction Nasıl Çalışıyor?

EIP-8141 işlemi tek parça olarak görmek yerine onu birden fazla frame, yani işlem çerçevesine ayırıyor. Basitleştirilmiş bir işlem şöyle düşünülebilir:

Frame 1 → Kullanıcı yetkili mi?

Frame 2 → Gas ücretini kim ödeyecek?

Frame 3 → Token transferini gerçekleştir.

Frame 4 → Başka bir sözleşmeyle etkileşime gir.

Bu görevler aynı işlem içerisinde programlanabilir. EIP-8141 üç temel frame çalışma modu tanımlıyor:

• VERIFY
• DEFAULT
• SENDER

VERIFY işlemin doğrulanmasıyla ilgilenirken diğer modlar işlemin fiili yürütülmesini gerçekleştiriyor. EIP taslağında bir Frame Transaction içerisinde azami 64 frame bulunabilecek şekilde parametre tanımlanmış durumda.

Tek İşlemle Birden Fazla İşlem Yapılabilecek

Frame Transactions’ın önemli avantajlarından biri batching yani işlemleri paketleyebilme özelliği. Bugün bazı DeFi işlemlerinde kullanıcı:

1. token için approve verir,
2. swap yapar,
3. başka bir token yatırır,
4. stake işlemi gerçekleştirir.

Bunların her biri ayrı kullanıcı etkileşimi gerektirebilir. Frame mimarisi ile birden fazla eylemin tek bir mantıksal işlem içerisinde gerçekleştirilmesi daha doğal hale geliyor. Üstelik atomic batch kullanılabiliyor.

Atomic işlem nedir?

Atomic işlem Ya bütün adımlar gerçekleşir ya da hiçbiri gerçekleşmez mantığıdır.

Örneğin dört aşamalı bir DeFi işleminin üçüncü aşaması başarısız olursa sistem önceki aşamaları da geri alabilir. Bu, özellikle karmaşık DeFi uygulamalarında kullanıcı güvenliği açısından oldukça değerlidir.

Gas Ücretini Başka Birisi Ödeyebilecek

Ethereum kullanıcı deneyimindeki en büyük problemlerden biri kullanıcının işlem yapabilmek için hesabında ETH bulundurmak zorunda kalması. Account Abstraction bunu değiştirmeyi hedefliyor.

Frame Transactions ile gas ödemesi işlem doğrulamasından ayrılabiliyor.Örneğin kullanıcı USDC ile çalışan bir uygulamaya geliyor fakat hesabında ETH bulunmuyor.Uygulama teorik olarak “Gas ücretini ben karşılıyorum.” diyebilir.

Buna genel olarak sponsored gas yani sponsorlu gas denir. EIP-8141 alternatif ücret ödeme modellerinin merkezi üçüncü taraf relayer’lara zorunlu bağımlılık olmadan protokol seviyesinde desteklenmesini amaçlıyor.

Paymaster Nedir?

Account Abstraction dünyasında sık kullanılan başka bir terim paymaster. Paymaster, kullanıcının işlem gas ücretini kendisi adına ödeyebilen sistem veya akıllı sözleşmedir.

Örneğin bir oyun “İlk 20 işlemin gas ücretini kullanıcıdan almayacağım.” diyebilir. Bu durumda blockchain uygulamalarının kullanıcı deneyimi klasik web uygulamalarına çok daha fazla yaklaşabilir.

Social Recovery Nedir?

Hegota sonrasındaki programlanabilir hesap modellerinin önemli avantajlarından biri social recovery, yani sosyal kurtarma mekanizmaları. Bugünkü klasik EOA modelinde private key kaybedildiğinde Ethereum protokolünün “Şifremi unuttum.” butonu yoktur.

Akıllı hesap ise örneğin şu kuralı kullanabilir: “Belirlediğim beş güvenilir kişiden üçünün imzası gelirse yeni anahtarı hesabın ana anahtarı yap.” Böylece hesap kurtarma işlemleri protokol ve akıllı hesap mantığıyla çok daha güvenli hale getirilebilir.

EIP-7702 ile Frame Transactions Arasındaki Fark Nedir?

Pectra güncellemesiyle gelen EIP-7702, klasik EOA hesaplarının geçici olarak akıllı sözleşme işlevlerinden faydalanabilmesine önemli bir kapı açtı. Ancak EIP-7702 nihai account abstraction çözümü değil.

Frame Transactions çok daha ileri giderek: transaction validation + execution + gas payment katmanlarını doğrudan yeni işlem formatının parçaları haline getiriyor.

Ethereum.org da EIP-7702 ve ERC-4337’nin günümüzde pratik çözümler olduğunu, Frame Transactions’ın ise native account abstraction, yani protokolün içine yerleştirilmiş hesap soyutlama yönünü temsil ettiğini belirtiyor.

ERC-4337 Nedir?

ERC-4337 de account abstraction sağlayan mevcut Ethereum standardıdır. Ancak bunu Ethereum consensus protokolünü değiştirmeden, UserOperation, Bundler ve EntryPoint gibi ekstra altyapılar üzerinden gerçekleştirir.

Bundler nedir?

Bundler, Account Abstraction işlemlerini toplayıp Ethereum’a gönderen aktördür.

Frame Transactions’ın önemi ise bu fonksiyonların daha büyük kısmını Ethereum protokolünün doğal işlem modeli içerisine taşımasıdır.

Dolayısıyla Hegota’nın hedefi “ERC-4337’yi yok etmek” değil hesap soyutlamayı Ethereum’un temel seviyesinde daha doğal hale getirmektir.

EIP-8250: Keyed Nonces Nedir?

Frame Transactions ile birlikte önemli görülen özelliklerden biri EIP-8250 Keyed Nonces.

Klasik Ethereum hesabında nonce doğrusal ilerler: 1 → 2 → 3 → 4 → 5… Bu sistemde önceki işlem bekliyorsa sonraki işlemler de bundan etkilenebilir.

Keyed Nonces ise tek bir hesap altında birden fazla bağımsız nonce alanı oluşturabilmeyi sağlıyor.

EIP-8250 bunu: nonce_keys + nonce_seq yapısıyla gerçekleştiriyor.

Örneğin aynı akıllı hesabın farklı uygulamaları birbirinden bağımsız nonce alanları kullanabilir.

Bu özellikle gizlilik protokolleri için önemli. Çünkü birçok kullanıcı blockchain üzerinde aynı gönderici adresini kullanırken tek bir kullanıcının işlemi diğer bütün kullanıcıların bekleyen işlemlerini bloke etmek zorunda kalmaz.

Hegota ve Ethereum Gizliliği

Hegota’nın belki de fazla konuşulmayan fakat uzun vadede en önemli yönlerinden biri gizlilik.

Ethereum Foundation, Eylül 2026 protokol önceliklerinde privacy, yani gizliliği çok yıllı ana araştırma alanlarından biri olarak tanımlıyor ve bu çalışmaların Hegota ile başlaması gerektiğini açıkça belirtiyor.

Amaç: Ethereum L1 üzerinde güven gerektirmeyen, sansüre dirençli özel işlemler için protokol altyapısını oluşturmak. Burada iki EIP özellikle önemli: EIP-8250 – Keyed Nonces ve EIP-8272 – Recent Roots

EIP-8272 Recent Roots Nedir?

Gizlilik protokollerinde kullanıcı bazen yaptığı işlemin geçerli olduğunu kanıtlamak için geçmişteki belirli bir blockchain durumuna referans vermek zorundadır. Recent Roots, yani Yakın Dönem Kökleri bu ihtiyacı karşılamaya yardımcı oluyor. EIP-8272, Frame Transactions’ın doğrulanmış yakın dönem state root’larına referans verebilmesini sağlıyor.

State root nedir?

Ethereum blockchain’inin belirli bir andaki hesap ve sözleşme durumlarının kriptografik özetine state root denir. Bunu Ethereum’un o andaki bütün durumunun dijital parmak izi gibi düşünebiliriz.

Gizlilik uygulaması: “Benim kullandığım bu veri gerçekten Ethereum’un yakın geçmişteki geçerli durumunun parçasıydı.” şeklindeki kontrolü Recent Roots üzerinden gerçekleştirebilir.

Bu özellik özellikle privacy tree, commitment sistemleri ve özel ödeme mekanizmaları açısından önemlidir.

FOCIL ile Frame Transactions Birbirine Nasıl Bağlanıyor?

Hegota’nın teknik açıdan en zor noktalarından biri bu. FOCIL normal Ethereum işlemlerinin geçerli olup olmadığını kontrol etmek açısından nispeten basit. Ancak Frame Transaction’larda hesabın kendi doğrulama kodu çalışabileceği için: “Bu işlem hala geçerli mi?” sorusunun cevabı çok daha karmaşık hale gelebilir.

Bunu çözmek amacıyla EIP-8369 – VOPS Profiles for FOCIL Eligibility üzerinde çalışılıyor. VOPS, kabaca işlemin geçerliliğini kontrol etmek için erişilebilecek state alanını sınırlayan bir model. Amaç validator’ın bir Frame Transaction’ın FOCIL kapsamında gerçekten zorunlu olarak dahil edilmesi gerekip gerekmediğini aşırı hesaplama yapmadan belirleyebilmesi.

Ethereum Foundation, EIP-8369’u FOCIL’in önemli tamamlayıcılarından biri olarak değerlendiriyor. Buradaki önemli teknik ayrıntı şu: EIP-8369 şu anda Informational/Draft niteliğinde ve bağlayıcı consensus kuralları için EIP-7805 ile EIP-8141 tarafında standartlaştırılmış ek kurallar gerekiyor. Dolayısıyla ayrıntıları değişebilir.

Hegota Neden Kuantum Bilgisayarlarla İlgili?

Hegota’nın en uzun vadeli taraflarından biri burada ortaya çıkıyor. Ethereum’un klasik kullanıcı hesapları büyük ölçüde ECDSA/secp256k1 kriptografisine dayanıyor.

ECDSA nedir?

ECDSA, Elliptic Curve Digital Signature Algorithm’ın kısaltmasıdır. Ethereum kullanıcılarının private key ile işlemleri imzalamasını sağlayan dijital imza sistemidir. Bugünkü bilgisayarlarla bu sistemi kırmak pratik olarak mümkün değildir.

Ancak yeterince güçlü ve hata toleranslı kuantum bilgisayarların gelecekte bazı açık anahtarlı kriptografi sistemlerini tehdit edebileceği düşünülüyor. Bu nedenle Ethereum şimdiden post-quantum, yani kuantum sonrası güvenlik üzerinde çalışıyor.

Frame Transactions Kuantum Riskini Nasıl Azaltabilir?

Bugünkü Ethereum hesabı belirli imza modeline oldukça sıkı biçimde bağlı. Frame Transactions’ın temel avantajlarından biri hesabın imza doğrulama yöntemini programlanabilir hale getirmesi.

Böylece gelecekte ECDSA → post-quantum signature geçişinin yapılabilmesi kolaylaşabilir.

Ethereum Foundation bunu cryptographic agility, yani kriptografik çeviklik olarak tanımlıyor.

Kriptografik çeviklik nedir?

Sistemin temel protokolünü her seferinde yeniden tasarlamadan farklı kriptografik algoritmalara geçebilme yeteneğidir.

Ethereum Foundation’ın Eylül 2026 planında L1’in execution, consensus ve data katmanlarının tamamında Aralık 2029’a kadar kuantum dirençli hale gelmesi bir hedef olarak belirlenmiş durumda.

Hegota tek başına Ethereum’u kuantum güvenli hale getirmeyecek. Foundation bunu özellikle vurguluyor: Hegota “post-quantum fork” değil, gelecekteki post-quantum fork’ların zamanında gerçekleştirilebilmesi için kritik altyapıyı hazırlayan yükseltmelerden biri.

EIP-8365: BLS Withdrawal Credential Retirement

Kuantum güvenliğiyle bağlantılı diğer adaylardan biri EIP-8365. Ethereum validator’larının withdrawal credential sisteminde BLS kriptografisi kullanılan eski yapıların kademeli olarak emekliye ayrılması hedefleniyor.

Ethereum Foundation bunu Hegota kapsamında öne çıkan güvenlik çalışmalarından biri olarak değerlendiriyor. Buradaki amaç aniden bütün consensus kriptografisini değiştirmek değil. Ethereum’un ileride kullanmak istemeyeceği kriptografik bağımlılıkları kontrollü biçimde temizlemeye başlamak.

Hegota ile Kullanıcı Güvenliği Nasıl Artabilir?

Frame Transactions çevresinde değerlendirilen önemli EIP’lerden biri EIP-7906 – Transaction Assertions via State Diff Opcode. Bu sistem bir işlemin “Gerçekte ne değiştirdiğini” kontrol etmeye olanak tanımayı amaçlıyor.

Örneğin kullanıcı bir DeFi işlemini imzalıyor. Normalde cüzdan “Bu sözleşmeyle etkileşime giriyorsunuz.” diyebilir. Transaction Assertions ile hesap “Bu işlem tamamlandıktan sonra cüzdanımdan maksimum 1.000 USDC çıkmış olmalı.” veya benzeri güvenlik koşulları koyabilir.

Eğer işlem beklenmeyen bir durum oluşturuyorsa işlem geri alınabilir. Bu özellikle:

• wallet drainer saldırıları,
• kötü niyetli sözleşmeler,
• beklenmeyen state değişiklikleri,
• bazı MEV senaryoları

açısından yeni bir güvenlik katmanı yaratabilir. EIP-7906, işlemlerin oluşturduğu state değişikliklerinin zincir üzerinde incelenmesine yönelik mekanizma öneriyor.

Wallet Drainer Nedir?

Drainer, kullanıcının cüzdanındaki tokenları veya NFT’leri boşaltmaya yönelik kötü amaçlı akıllı sözleşme ya da saldırı altyapısıdır. Kullanıcı çoğu zaman neyi imzaladığını tam anlamadan kötü niyetli yetkilendirme verir.

Programlanabilir transaction assertions bu tip saldırılara karşı “İşlem sonucunda şu varlığın bu miktardan fazlası çıkamaz.” gibi koruma kurallarını mümkün hale getirebilir.

EIP-8298 SETCODEFROM Ne Yapıyor?

Hegota için yüksek öncelik verilen başka bir öneri EIP-8298 – SETCODEFROM. Bu EIP bir hesabın başka bir mevcut sözleşmenin kodunu kullanabilmesine imkan veren yeni bir EVM talimatı öneriyor.

Bunun iki önemli faydası bulunuyor. Birincisi sözleşme kodunun tekrar tekrar blockchain’e yazılmasını azaltarak deployment maliyetini düşürmek. İkincisi ise klasik ECDSA anahtarına bağlı hesabın gerçek bir akıllı hesaba dönüşmesi için kullanılabilecek geçiş mekanizması sağlamak.

Bir hesap normal smart-contract koduna geçtiğinde eski ECDSA anahtarının “master key” rolünden çıkarılması mümkün hale gelebilir. Bu da Hegota’nın uzun vadeli kuantum güvenliği stratejisiyle doğrudan bağlantılı.

EIP-8151 ecRecover Değişikliği

Bu mekanizmanın diğer yarısında EIP-8151 – Account Code Restricted ecRecover bulunuyor. ecRecover nedir? Ethereum’da ECDSA imzasından işlemi imzalayan Ethereum adresini çıkarmaya yarayan kriptografik fonksiyondur.

Hegota kapsamında değerlendirilen yaklaşımda bir hesap gerçek sözleşme koduna geçtiğinde eski ECDSA kimlik doğrulamasının yeniden hesabı ele geçirmek için kullanılmasının önüne geçilmek isteniyor. EIP-8298 + EIP-8151 birlikte değerlendirildiğinde Ethereum hesaplarının günün birinde klasik secp256k1 özel anahtarını kalıcı “ana anahtar” olmaktan çıkarabilmesi için bir geçiş yolu ortaya çıkıyor.

PAY Opcode Nedir?

A seviyesi adaylardan biri de EIP-5920 – PAY opcode. Opcode nedir? Opcode, Ethereum Virtual Machine’in gerçekleştirebildiği temel makine talimatlarından biridir.

Toplama yapmak, veri okumak veya başka bir sözleşmeyi çağırmak gibi işlemler EVM opcode’ları üzerinden gerçekleştirilir. PAY opcode’un amacı son derece basit:

Bir adrese ETH gönderirken alıcı sözleşmenin kodunu çalıştırmadan doğrudan değer transfer etmek. Bugün ETH transferi bazı sözleşme çağrısı semantiklerine bağlı olabilir. PAY “Bu adrese şu kadar ETH gönder, fakat fonksiyon çalıştırma.” şeklinde özel bir komut sağlayacak.

SELFDESTRUCT Tamamen Kaldırılabilir

Ethereum’un eski EVM özelliklerinden biri SELFDESTRUCT opcode’u. Başlangıçta bir akıllı sözleşmenin kendisini blockchain state’inden kaldırabilmesi amacıyla tasarlanmıştı.

Ancak yıllar içerisinde Ethereum’un state yönetimi için önemli teknik sorunlara neden oldu ve fonksiyonu zaten büyük ölçüde sınırlandırıldı. EIP-4758, SELFDESTRUCT’ın kalan davranışlarını da etkisizleştirerek yalnızca bakiyenin aktarılmasına dayalı bir modele geçmeyi amaçlıyor.

Böylece Ethereum istemcileri ve gelecekteki EIP’ler açısından önemli bir teknik istisna daha ortadan kaldırılmış olacak.

Ethereum’un Blokları Büyürken Güvenlik Nasıl Korunacak?

Glamsterdam ve sonraki Ethereum geliştirmeleri L1 kapasitesini ciddi biçimde artırmaya hazırlanıyor. Ancak yalnızca gas limitini yükseltmek yeterli değil. Bir saldırgan son derece büyük ve işlem maliyeti düşük bloklar oluşturarak node’ların:

• bant genişliğini,
• CPU’sunu,
• disk erişimini

zorlayabilir.

Bu nedenle Hegota kapsamında gas fiyatlandırmasının en kötü durum senaryolarını sınırlandırması da önem taşıyor.

EIP-8131 ve EIP-8279

EIP-8131 Unified Transaction Content Floor, kullanıcı tarafından kontrol edilen işlem verisinin byte başına minimum gas maliyetini düzenlemeyi hedefliyor. EIP-8279 Block Access List Byte Floor ise Block Access List nedeniyle oluşabilecek büyük veri miktarlarını aynı mantıkla sınırlandırmaya çalışıyor.

EIP-8279’un taslağındaki hesaplamaya göre 60 milyon gas limitli bir blokta saldırganların oluşturabileceği en kötü durum veri büyüklüğü yaklaşık 1,55 MB seviyesinden yaklaşık 0,89 MB seviyesine sınırlandırılabilir. Bunlar güncel EIP parametrelerine dayanan teknik hesaplamalardır ve fork tamamlanmadan önce değişebilir. Buradaki hedef işlem ücretlerini rastgele artırmak değil.

Hedef Ethereum kapasitesi büyürken kötü niyetli kullanıcıların node’ları aşırı veriyle zorlamasını ekonomik olarak engellemek.

Optional Execution Proofs Nedir?

Hegota için yüksek öncelikli değerlendirmelerden biri de EIP-8025 Optional Execution Proofs. Bugün validator bir execution payload’ın doğru olduğunu kontrol etmek için işlemleri yeniden yürütür.

Execution Proof yaklaşımında başka bir yöntem mümkün:

Bir prover, hesaplamanın doğru yapıldığını kanıtlayan kriptografik proof üretir.

Validator ise işlemlerin tamamını tekrar çalıştırmak yerine kanıtı doğrulayabilir.

Prover nedir?

Bir hesaplamayı gerçekleştirip bunun doğru yapıldığını kriptografik olarak kanıtlayan sistemdir.

Verifier nedir?

Üretilen kanıtın doğru olup olmadığını kontrol eden sistemdir. EIP-8025 bu modeli ilk aşamada optional, yani isteğe bağlı hale getirmeyi öneriyor. Amaç doğrudan bütün Ethereum’u ZK proof sistemine geçirmek değil; gelecekteki zkEVM tabanlı doğrulama mimarisine gerçek ağ koşullarında deneyim kazandırmak.

zkEVM Nedir?

Zero-Knowledge Ethereum Virtual Machine, Ethereum işlemlerinin doğru yürütüldüğünü kriptografik kanıtlarla doğrulayabilen sistemdir. Uzun vadeli vizyonda validator’ın her işlemi baştan çalıştırması yerine küçük bir proof’u doğrulaması yeterli olabilir.

Bunun gerçekleşmesi:

• validator donanım gereksinimlerini azaltabilir,
• Ethereum’un işlem kapasitesini yükseltebilir,
• daha hafif node’ların çalıştırılmasını kolaylaştırabilir.

Ethereum Foundation, zkEVM’yi önümüzdeki birkaç hard fork’a yayılan ana araştırma alanlarından biri olarak görüyor.

Hegota ile L2’ler Arasında Nasıl Bir İlişki Var?

FOCIL yalnızca Ethereum L1 kullanıcılarını ilgilendirmiyor. Ethereum L2 ağları nihai güvenlik ve settlement için Ethereum L1’e dayanıyor.

Settlement nedir?

L2 üzerinde gerçekleşen işlemlerin sonuçlarının Ethereum L1 üzerinde kesinleştirilmesine settlement denir. Özellikle optimistic rollup sistemleri Ethereum’un işlem dahil etme garantilerinden etkilenir.

Ethereum’un resmi yol haritası FOCIL’in L2 settlement garantilerini güçlendirebileceğini ve bunun gelecekte optimistic rollup’ların exit window’larının kısalmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

Optimistic Rollup nedir?

İşlemlerin doğru olduğunu varsayan fakat belirli bir süre içerisinde yanlış işlemlere itiraz edilebilmesine imkan veren L2 ölçeklendirme modelidir.

Arbitrum ve Optimism ekosistemleri bu yaklaşımın bilinen örnekleridir.

Hegota Ethereum’un TPS’sini Artıracak mı?

Dolaylı olarak katkıda bulunabilir fakat Hegota’nın temel amacı “Ethereum saniyede şu kadar işlem yapacak.” şeklinde bir TPS yükseltmesi değildir.

Doğrudan kapasite artışı tarafında Glamsterdam çok daha belirleyici. Hegota’nın temel öncelikleri sansür direnci + akıllı hesaplar + güvenlik + gizlilik + gelecekteki kuantum geçişi olarak okunmalı.

Bununla birlikte Optional Execution Proofs, daha iyi gas muhasebesi ve state yönetimine ilişkin değişiklikler ileride çok daha yüksek L1 kapasitesinin güvenli biçimde kullanılmasına yardımcı olabilir.

Hegota Gas Ücretlerini Düşürecek mi?

Hegota’nın ana amacı doğrudan gas ücretlerini düşürmek değil. Bu nedenle “Hegota geldiğinde Ethereum gas ücretleri yüzde 50 düşecek.” gibi bir ifade doğru olmaz.

Ancak birkaç dolaylı etki oluşabilir. Daha verimli sözleşme deployment modelleri, işlem batching’i, yeni opcode’lar ve geliştirilmiş hesap mimarisi bazı kullanıcı işlemlerinin toplam maliyetini azaltabilir.

Öte yandan Ethereum L1 kapasitesini doğrudan artıran Glamsterdam ve sonraki scaling çalışmaları ağ ücretleri açısından daha belirleyici olabilir.

Hegota Validator’ları Nasıl Etkileyecek?

Validator’lar için en büyük değişikliklerden biri FOCIL olacak. Validator’ların bazıları artık Inclusion List komitelerine katılabilecek. Attester’ların da blok doğrularken “Bu blok yalnızca geçerli mi?” sorusunun yanında “FOCIL kapsamında dahil edilmesi gereken işlemler gerçekten dahil edilmiş mi?” sorusunu da kontrol etmeleri gerekecek.

Bu durum validator istemcilerinde yeni:

• P2P mesajları,
• Inclusion List saklama,
• fork-choice kontrolleri,
• execution-layer doğrulamaları

gerektiriyor.

Bu yüzden FOCIL teorik olarak basit görünse de Ethereum consensus altyapısı açısından kapsamlı bir mühendislik çalışması.

Node Operatörlerinin Bir Şey Yapması Gerekecek mi?

Evet. Ethereum node operatörlerinin Hegota’yı destekleyen:

• execution client,
• consensus client

sürümlerine geçmeleri gerekecek.

Normal ETH kullanıcılarının ise genel olarak herhangi bir işlem yapması beklenmiyor. Ethereum.org da protokol yükseltmelerinde sıradan kullanıcıların genellikle varlıklarını güvenceye almak için özel bir işlem yapmasının gerekmediğini, asıl güncelleme sorumluluğunun node operatörlerinde olduğunu belirtiyor.

Developer’lar Açısından Hegota Neden Önemli?

Uygulama geliştiricileri açısından muhtemelen en büyük değişim Frame Transactions olacak. Developer’lar gelecekte:

• social recovery,
• session keys,
• spending limits,
• gas sponsorship,
• multi-signature politikaları,
• farklı signature schemes,
• transaction batching,
• işlem sonrası güvenlik kontrolleri

gibi özellikleri daha doğal biçimde Ethereum hesaplarına entegre edebilecek. Ethereum uygulamalarının kullanıcı deneyimi böylece klasik internet uygulamalarına yaklaşabilir. Bir kullanıcının “Önce borsadan ETH al, sonra ETH’yi cüzdana gönder, gas için biraz ETH bırak, ardından token işlemini gerçekleştir.” şeklindeki karmaşık onboarding süreci zamanla büyük ölçüde sadeleşebilir.

Hegota’nın En Büyük Potansiyel Etkisi: Özel Anahtar Modelinin Dönüşümü

Hegota’nın belki de en önemli tarafı fiyat, TPS veya gas değil. Ethereum’daki “adres = private key” yaklaşımının yavaş yavaş “adres = programlanabilir hesap” modeline dönüşmesi.

Bu değişim gerçekleşirse Ethereum kullanıcıları uzun vadede hesaplarına:

• birden fazla cihaz,
• biometrik doğrulama,
• kurtarma mekanizmaları,
• harcama limitleri,
• farklı kriptografik anahtarlar,
• kuantum dirençli imzalar

ekleyebilir.

Private key tamamen ortadan kalkmayabilir fakat hesabın tek ve değiştirilemez kontrol noktası olmaktan çıkabilir.

Verkle Trees Hegota’nın Parçası mı?

Burada önemli bir yanlış bilgiyi düzeltmek gerekiyor. Bazı eski veya üçüncü taraf kaynaklarda Verkle Trees doğrudan Hegota’nın ana özelliği gibi gösterilebiliyor. Ancak 9 Eylül 2026 itibarıyla Ethereum Foundation’ın güncel Hegota kapsamı bunu doğrulamıyor.

Ethereum’un state mimarisinin dönüştürülmesi hala uzun vadeli yol haritasının parçası fakat Foundation’ın Eylül 2026 protokol planında en büyük state migration çalışmalarının Hegota’dan sonraki fork’larda başlaması bekleniyor.

Dolayısıyla bugün “Hegota = Verkle Trees güncellemesi” demek doğru değil. Hegota’nın kesinleşmiş iki ana omurgası FOCIL ve Frame Transactions.

Hegota Kapsamı Kesinleşti mi?

Hayır. Bu nokta özellikle önemli. Ethereum Foundation Protocol Cluster, Hegota için 62 EIP önerisini değerlendirdi. EIP’ler önceliklerine göre S, A, B, C, DFI ve TBD sınıflarına ayrıldı.

S ne demek?

Must Ship.

Fork’u tanımlayan ve gönderilmesi gereken özellik.

FOCIL ve Frame Transactions bu grupta.

A ne demek?

Yüksek öncelikli, yükseltmede bulunması beklenen özellikler.

Ancak ciddi mühendislik problemi ortaya çıkarsa kapsamdan çıkarılabilir.

B ne demek?

Henüz sınırda.

Prototype, spesifikasyon ve testlerin yeterince ilerlemesi durumunda dahil edilebilir.

C ne demek?

Daha düşük öncelikli fakat tamamen reddedilmiş değil.

DFI ne demek?

Declined for Inclusion.

Mevcut Hegota kapsamında dahil edilmesi istenmeyen öneriler.

TBD ne demek?

Karar verebilmek için daha fazla ana ağ verisi veya teknik çalışma gerekiyor.

Bu sınıflandırma şunu gösteriyor:

Hegota’nın omurgası belli fakat bütün ayrıntıları henüz bitmiş değil.

Hegota’nın Bugünkü Çekirdek Yapısı

9 Eylül 2026 itibarıyla resmi planı basitleştirerek dört ana sütuna ayırabiliriz:

1. Sansür Direnci

EIP-7805 FOCIL

Builder’ların geçerli işlemleri keyfi biçimde dışarıda bırakabilmesini zorlaştıracak.

2. Yerel Account Abstraction

EIP-8141 Frame Transactions

İşlem doğrulamasını, yürütmesini ve gas ödemesini programlanabilir hale getirecek.

3. Gizlilik

Özellikle EIP-8250 Keyed Nonces ve EIP-8272 Recent Roots gibi yapılar özel işlemler için protokol altyapısını geliştirecek.

4. Uzun Vadeli Güvenlik

ECDSA bağımlılığının azaltılması ve gelecekteki post-quantum signature sistemlerine geçiş için hesapların kriptografik olarak daha esnek hale gelmesi hedefleniyor.

Hegota ETH Fiyatını Etkiler mi?

Teknik açıdan Hegota’nın ETH fiyatını doğrudan artıracağına ilişkin herhangi bir garanti bulunmuyor. Ancak uzun vadede Ethereum’un değer önerisini güçlendirebilecek bazı unsurlar var:

• daha iyi kullanıcı deneyimi,
• daha güçlü sansür direnci,
• programlanabilir hesaplar,
• daha güvenli cüzdanlar,
• L1 gizlilik altyapısı,
• kuantum sonrası güvenliğe hazırlık,
• daha güçlü L2 settlement garantileri.

Bunların geliştirici ve kullanıcı talebini artırması teorik olarak ETH için olumlu olabilir.

Fakat token fiyatı aynı zamanda:

• küresel likidite,
• faiz oranları,
• ETF akışları,
• stablecoin büyümesi,
• Ethereum kullanım oranı,
• rakip ağlar,
• kripto piyasasının genel yönü

gibi çok sayıda faktöre bağlıdır.

Bu nedenle Hegota’yı doğrudan bir “ETH fiyat katalizörü” olarak değil, Ethereum’un uzun vadeli altyapı rekabetçiliğini etkileyen bir protokol yükseltmesi olarak değerlendirmek daha doğru.

Hegota Ne Zaman Gelecek?

Ethereum’un resmi yol haritası Hegota için 2027’yi gösteriyor. Kesin ana ağ tarihi henüz doğrulanmadı. Ethereum Foundation’ın 7 Eylül 2026 açıklamasına göre Glamsterdam’ın ana ağa yaklaşmasıyla Hegota artık aktif scoping, yani kapsam belirleme dönemine girdi.

Client ekiplerinin Hegota’nın gerçek uygulama çalışmalarına 2026’nın son çeyreğinde daha yoğun şekilde başlamabilmesi bekleniyor. Dolayısıyla bugün için belirli bir gün veya ay vermek yerine Glamsterdam → Hegota → 2027 sıralamasını esas almak daha güvenli.

Ethereum hard fork tarihlerinin testnet sonuçları ve client hazırlığına göre değişebildiği unutulmamalı.

Hegota Neden Ethereum İçin Bu Kadar Önemli?

Pectra büyük ölçüde staking ve kullanıcı deneyimini iyileştirdi. Fusaka veri kullanılabilirliği ve scaling altyapısını geliştirdi. Glamsterdam Ethereum L1’in daha yüksek kapasiteyle çalışabilmesinin önünü açıyor.

Hegota ise Ethereum’un daha temel özelliklerine dokunuyor:

Kim işlem gönderebilir?

Bir builder işlemi engelleyebilir mi?

Bir Ethereum hesabını kontrol etmek için mutlaka tek bir ECDSA private key mi gerekiyor?

Gas ücretini kullanıcı dışında başka bir hesap ödeyebilir mi?

Bir hesap kendi güvenlik kurallarını belirleyebilir mi?

Ethereum gizli işlemleri daha doğal biçimde destekleyebilir mi?

Kuantum bilgisayarlar ciddi bir tehdit haline gelmeden önce Ethereum kriptografisini değiştirebilir mi?

Hegota’nın uzun vadeli önemi bu soruların cevaplarında yatıyor.

Sık Sorulan Sorular

Ethereum Hegota güncellemesi nedir?

Hegota, Glamsterdam’dan sonra uygulanması planlanan Ethereum hard fork’udur. Yükseltmenin iki temel özelliği EIP-7805 FOCIL ile sansür direncinin güçlendirilmesi ve EIP-8141 Frame Transactions ile native account abstraction’ın Ethereum protokolüne taşınmasıdır.

Hegota ne zaman gelecek?

Ethereum’un resmi yol haritası Hegota’yı 2027 için gösteriyor. Kesin mainnet tarihi 9 Eylül 2026 itibarıyla açıklanmış değil.

Hegota’nın en önemli özelliği nedir?

Tek bir özellik seçmek gerekirse FOCIL ile Frame Transactions birlikte değerlendirilmelidir. Biri Ethereum’un işlem sansürüne karşı dayanıklılığını artırırken diğeri Ethereum hesaplarının nasıl çalışabileceğini kökten değiştirmeyi hedefliyor.

FOCIL ne işe yarayacak?

FOCIL, validator’lardan oluşan bir komitenin belirli geçerli işlemleri Inclusion List’e eklemesine ve blok builder’larının bu işlemleri keyfi biçimde dışarıda bırakmasını zorlaştırmasına imkan verecek.

Frame Transactions ne sağlayacak?

Hesapların kendi işlem doğrulama sistemlerini kullanabilmesini, farklı imza modelleri seçebilmesini, gas ödemesini başka hesaba yaptırabilmesini, işlemleri paketleyebilmesini ve daha gelişmiş cüzdan güvenlik kuralları oluşturabilmesini sağlayacak.

Hegota gas ücretlerini düşürecek mi?

Hegota’nın temel amacı doğrudan gas düşürmek değil. Ancak daha verimli işlem ve hesap mekanizmaları belirli kullanım senaryolarında maliyet avantajı sağlayabilir.

Kullanıcıların ETH’lerini taşıması gerekecek mi?

Hayır. Normal ETH sahiplerinin Hegota nedeniyle token değiştirmesi veya ETH’lerini özel bir adrese taşıması beklenmiyor.

Hegota Ethereum’u kuantum bilgisayarlara karşı tamamen güvenli hale getirecek mi?

Hayır. Hegota post-quantum geçişin kendisi değildir. Ancak özellikle Frame Transactions ve kriptografik çeviklik sayesinde Ethereum’un daha sonra kuantum dirençli imza sistemlerine geçebilmesi için önemli altyapı oluşturacak. Ethereum Foundation tüm L1’in kuantum direnci için Aralık 2029’u uzun vadeli hedef olarak belirlemiş durumda.

Verkle Trees Hegota ile geliyor mu?

9 Eylül 2026 itibarıyla Verkle Trees Hegota’nın kesinleşmiş ana özelliği değildir. Güncel resmi kapsam FOCIL ve Frame Transactions üzerinde yoğunlaşıyor; daha büyük state mimarisi değişikliklerinin sonraki fork’lara yayılması planlanıyor.

Hegota Ethereum için neden kritik?

Çünkü Hegota sadece işlem kapasitesini artırmaya değil, Ethereum’un temel değerlerinden olan sansür direncini güçlendirmeye, hesapları programlanabilir hale getirmeye ve ağı geleceğin gizlilik ve kuantum güvenliği ihtiyaçlarına hazırlamaya çalışıyor.

Ethereum Hegota güncellemesi, ilk bakışta Pectra veya Dencun gibi teknik bir hard fork olarak görülebilir. Fakat daha yakından bakıldığında değişimin bundan çok daha derin olduğu görülüyor.

FOCIL ile Ethereum, birkaç güçlü block builder’ın hangi işlemlerin zincire girebileceği üzerindeki etkisini azaltmaya hazırlanıyor. Frame Transactions ile klasik private key merkezli kullanıcı hesabının sınırları aşılmaya çalışılıyor. Keyed Nonces ve Recent Roots gizlilik uygulamaları için yeni imkanlar yaratırken SETCODEFROM ve benzeri çalışmalar hesapların geleneksel ECDSA anahtarlarından çıkabileceği yolu hazırlıyor. Optional Execution Proofs ise Ethereum’un uzun vadede proof tabanlı çok daha yüksek kapasiteli bir doğrulama sistemine doğru ilerlediğinin işaretlerini taşıyor.