ABD’de Başkan Donald Trump’ın ticaret ortaklarına yönelik geniş kapsamlı gümrük vergileri, yargıya taşındı. Tarafsız hukuk kuruluşu Liberty Justice Center Trump’ın nisan başında duyurduğu “Kurtuluş Günü” tarifelerine karşı New York merkezli Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nde dava açtı. Davada başkanın anayasal sınırları aştığı ve bu ölçekte vergi koyma yetkisinin yalnızca Kongre’ye ait olduğu savunuluyor. Taraflar arasında tansiyon yükselirken kararın küresel ekonomi üzerindeki etkileri yakından takip ediliyor.
Beş Küçük İşletme Adına Dava Açıldı
Dava ABD’nin farklı eyaletlerinde faaliyet gösteren beş küçük işletme adına açıldı. Şarap ve içki ithalatçısından eğitim kitleri ve müzik enstrümanları üreten firmalara kadar çeşitli sektörlerden gelen bu şirketler Trump’ın tarifelerinden doğrudan etkilendiklerini belirtti. Liberty Justice Center’dan kıdemli avukat Jeffrey Schwab yaptığı açıklamada “Bu büyüklükte vergiler bir kişinin kararıyla dayatılamaz. Anayasa, vergi koyma yetkisini Kongre’ye vermiştir. Başkan’a değil.” ifadelerini kullandı.
Söz konusu dava 2 Nisan’da imzalanan ve ithalata genel olarak %10 oranında vergi öngören başkanlık kararnamesine karşı açıldı. Çin gibi ABD ithalatına yüksek gümrük engelleri uyguladığı iddia edilen ülkelere yönelik tarifelerde ise daha yüksek oranlar öngörülüyor. Ancak bu vergilerin büyük bölümü geçici olarak 90 gün süreyle askıya alınmış durumda.
Beyaz Saray ve Trump Cephesinden Savunma Geldi
Beyaz Saray Sözcüsü Harrison Fields eleştirilere sert yanıt verdi. Açıklamasında şu ifadeler var:
“Trump karşıtları ne yaparsa yapsın Başkan Trump Ana Cadde’yi koruyor. Ticaret ortaklarımız — özellikle Çin — ABD’yi yıllardır istismar ediyor. Bu plan, işletmelerimiz ve işçilerimiz için eşit koşullar yaratmak üzere hazırlanmış ulusal bir acil duruma müdahaledir.”
Trump yönetimi kararnameyi Uluslararası Olağanüstü Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında dayandırıyor. Bu yasa başkanlara olağanüstü tehditler karşısında özel yetkiler tanıyor. Ancak dava dilekçesinde bu yasanın tarifeler için kullanılamayacağı belirtiliyor.
Benzer bir dava şu anda Florida’daki federal mahkemede de görülüyor. Burada da küçük bir işletme sahibi Çin’e uygulanan tarifelerin engellenmesi talebiyle Trump yönetimine karşı yasal mücadele başlattı.