Whisper Nedir?
Diğer adları: Whisper Protokolü, shh
Kısaca
Whisper, Ethereum'un ilk dönemlerinde merkeziyetsiz uygulamaların birbirleriyle gizlilik odaklı biçimde mesajlaşabilmesi için tasarlanan eşler arası (P2P) iletişim protokolüdür; zamanla kullanımdan kalktı ve yerini Waku gibi ardıllarına bıraktı.
Ethereum'un ilk vizyonunda merkeziyetsiz web üç temel bileşen üzerine kuruluydu: hesaplama ve durum için Ethereum blockchain'i, dosya depolama için Swarm ve mesajlaşma için Whisper. Whisper, Ethereum düğümlerinin kullandığı devp2p ağ katmanı üzerinde çalışıyor ve mesajları blockchain'e yazmadan, ağdaki eşler arasında yayarak iletiyordu. Bu sayede mesajlaşma işlem ücreti gerektirmiyor ve zincirde kalıcı kayıt bırakmıyordu.
Protokol, gönderici ve alıcıyı gizlemek için şifrelenmiş mesajları konu (topic) etiketleriyle geniş bir ağa dağıtıyor, istenmeyen mesaj yükünü sınırlamak için her mesajda küçük bir iş kanıtı (proof of work) hesaplaması istiyordu. Ancak bu tasarım ölçeklenmede zorlandı; mesajların çok sayıda düğüme yayılması yüksek bant genişliği gerektiriyordu. Whisper'ı pratikte kullanan az sayıdaki projeden biri olan Status mesajlaşma uygulaması, protokolü geliştirerek Waku'yu oluşturdu.
Whisper desteği zamanla Geth gibi başlıca Ethereum istemcilerinden kaldırıldı. Bugün terim daha çok Ethereum'un tarihçesi ve merkeziyetsiz mesajlaşma protokollerinin gelişimi bağlamında anılır; yeni uygulamalarda kullanılmaz.
Son güncelleme: · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
